Şehir ve Hikaye Yazılar

Alzheimer Hastaları Çiğnemeyi Unutur mu? Hafıza, Beden ve İnsan Olmanın Sınırları Üzerine Bir insanın eline aldığı bir ekmeği düşünelim. Çocukluğundan beri yaptığı, üzerinde hiç düşünmediği bir hareketi gerçekleştirir: ekmeği ağzına götürür, çiğner, tadını hisseder ve yutar. Peki bir gün bu basit görünen hareket anlamını kaybederse ne olur? İnsan yalnızca hatırladıkları kadar mı insandır? Yoksa beden, zihnin unuttuğu şeyleri kendi sessiz hafızasında taşımaya devam eder mi? Bu soru bizi yalnızca Alzheimer hastalığının nörolojik boyutuna değil, aynı zamanda felsefenin temel alanlarına götürür. Çünkü “Alzheimer hastaları çiğnemeyi unutur mu?” sorusu, yüzeyde bir tıbbi mesele gibi görünse de aslında üç büyük felsefi problemi içinde…

CÂM Ne Anlama Gelir? Bir Kelimenin Peşine Takılan Küçük Bir Merak Macerası CÂM ne anlama gelir? İlk bakışta basit, biraz gizemli bir kelime Bazı kelimeler vardır, karşınıza çıktığı anda beyniniz küçük bir dedektif gibi çalışmaya başlar. “Bu neydi şimdi?” diye kendi kendinize sorarsınız. İşte CÂM ne anlama gelir? sorusu da tam olarak böyle bir merak uyandırır. Bir kelimeyi ilk kez gördüğünüzde insanın aklına bin türlü ihtimal geliyor. Ben mesela İzmir’de sahilde yürürken tabelalarda, eski kitaplarda veya sosyal medyada gördüğüm farklı kelimelerde hemen bir anlam arama huyuna sahibim. Dışarıdan bakınca “Ne güzel, meraklı bir insan” gibi görünüyor olabilir ama işin aslı…

12. sınıfta embriyonik kök hücre nedir? Küresel ve Türkiye Perspektifinden Kök Hücre Bilimi Ckvienna olarak bu yazımızda “12. sınıfta embriyonik kök hücre nedir” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! Biyoloji derslerinde özellikle lise son sınıfta karşımıza çıkan bazı konular, sadece sınav bilgisi olarak kalmaz; aslında gelecekte tıp dünyasını, sağlık politikalarını ve hatta insan hayatını değiştirebilecek gelişmelerin temelini oluşturur. 12. sınıfta embriyonik kök hücre nedir? sorusu da bunlardan biridir. İlk bakışta karmaşık bir biyoloji terimi gibi görünse de aslında konusu oldukça ilgi çekicidir. Çünkü embriyonik kök hücreler, insan vücudundaki hücrelerin nasıl oluştuğunu ve gelecekte hastalıkların nasıl tedavi edilebileceğini anlamamız açısından büyük önem…

Ckvienna ailesiyle birlikte bugün Telefon ilk alındığında ne yapılmalı başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. Telefon İlk Alındığında Ne Yapılmalı? İlk Temasın Psikolojik Haritası Yeni bir telefon aldığımız anı düşündüğümde aklıma yalnızca parlak bir ekran, kutunun açılış sesi ya da yeni cihazın verdiği heyecan gelmiyor. Daha derinde, insan zihninin yeni bir nesneyle kurduğu ilişkinin nasıl başladığını merak ediyorum. Neden bazı insanlar telefonu eline aldığı anda tüm ayarları değiştirmek isterken bazıları hiçbir şey düşünmeden uygulamalarını yüklemeye başlar? Neden yeni bir cihaz, yalnızca teknolojik bir araç değil de bazen yeni bir yaşam düzeninin başlangıcı gibi hissedilir? Telefon ilk alındığında ne yapılmalı sorusu…

Geçmişi anlamaya çalıştığımızda aslında yalnızca eski çağların insanlarını değil, bugün içinde yaşadığımız toplumun köklerini, eşitsizliklerini ve değişim dinamiklerini de anlamaya başlarız; çünkü tarih, bugünün sorularına geçmişten gelen uzun cevapların izini sürme çabasıdır. Avam tabakası nedir? Kavramın tarihsel anlamı Sevgili Ckvienna okurları, bu makalede Havas nedir ne demek konusuna sade ama doyurucu bir bakış sunuyoruz. “Avam tabakası” ifadesi, tarih boyunca toplumun yönetici, askerî, dinî veya ekonomik açıdan ayrıcalıklı kesimlerinin dışında kalan geniş halk kitlelerini tanımlamak için kullanılmıştır. Ancak bu kavram yalnızca “fakir insanlar” anlamına gelmez. Avam tabakası; köylülerden zanaatkârlara, şehir yoksullarından küçük esnafa, işçilerden hizmet sektöründe çalışanlara kadar geniş bir toplumsal…

Sevgili ziyaretçiler, BKM nerede İstanbul hakkında kapsamlı bir bakış için Ckvienna içeriğine hoş geldiniz. BKM Nerede İstanbul? Ekonominin Görünmeyen Merkezi Üzerinden Bir Analiz Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada attığımız her adım aslında bir seçimdir. Zamanımızı nereye ayıracağımız, paramızı nasıl harcayacağımız, hangi teknolojileri kullanacağımız veya hangi kurumların hayatımızdaki rolünü kabul edeceğimiz; görünürde küçük kararlar olsa da ekonominin büyük resmini şekillendirir. Bir insan markette ödeme yaparken, internetten alışveriş gerçekleştirirken ya da kartını bir POS cihazına okuturken yalnızca kişisel bir işlem yapmaz; aynı zamanda milyarlarca liralık ekonomik sistemin küçük bir parçası olur. Bu noktada “BKM nerede İstanbul?” sorusu sadece fiziksel bir adres arayışı…

6 Şubat Depreminde Hangi İller Zarar Gördü? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Bazen ekonomi yalnızca rakamlardan, büyüme oranlarından veya bütçe tablolarından ibaretmiş gibi anlatılır. Oysa ekonomi, sınırlı kaynaklar karşısında verilen kararların hikâyesidir. Bir ev satın alma kararı da ekonomidir, bir belediyenin altyapı yatırımı tercihi de. Bir ailenin tasarruflarını nasıl kullanacağı da ekonomik bir seçimdir, devletin afetlere hazırlık için ayırdığı kaynaklar da. 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler, yalnızca binaları ve şehirleri değil, aynı zamanda ekonomik karar mekanizmalarının sonuçlarını da görünür hale getirdi. Bu büyük felaket, afet yönetiminden şehir planlamasına, bireysel tercihlerden kamu yatırımlarına kadar birçok ekonomik değişkenin toplum…

Kültürlerin İzinde Biyokütlenin Hikâyesi: Doğanın İçindeki İnsan İzleri Dünyanın farklı köşelerinde insanların doğayla kurduğu bağları keşfetmeye çıktığımda beni en çok etkileyen şeylerden biri, aynı maddenin farklı toplumlarda ne kadar farklı anlamlara bürünebildiğini görmek oldu. Bir köyde ateş için biriktirilen dallar yalnızca bir yakacak değilken, başka bir yerde ataların hatırasını taşıyan bir unsur olabiliyor. Bir tarım topluluğunda hasattan sonra kalan bitki artıkları ekonomik bir kaynak olarak görülürken, başka bir kültürde toprağın döngüsünü devam ettiren kutsal bir emanet kabul edilebiliyor. Biyokütle kavramı genellikle enerji bilimi, çevre araştırmaları veya tarım teknolojileri üzerinden açıklanır. Ancak insanlık tarihine ve kültürel çeşitliliğe baktığımızda biyokütlenin yalnızca organik…

Çiğ köfte kim icat etti? Binlerce yıllık lezzetin ardındaki gerçek hikâye Çocukluğumda Ankara’da mahallede oynarken akşamüstü eve döndüğümde mutfaktan gelen bazı kokular hâlâ aklımdadır. Kimi zaman sobanın üzerinde kaynayan çayın, kimi zaman da annemin hazırladığı ince bulgurun kokusu bütün evi sarardı. Çiğ köfte ise bizim evde her zaman biraz özel bir yere sahipti. Çünkü sadece bir yemek değil, aynı zamanda bir araya gelme bahanesiydi. Büyüklerin uzun sohbetleri, sofraya dizilen tabaklar ve elle yoğrulan bulgurun sesi bu yemeği hafızalara kazıyordu. Yıllar sonra ekonomi okurken veri analizleriyle uğraşmaya başladığımda, aslında günlük hayatta sıradan gördüğümüz birçok şeyin arkasında çok büyük hikâyeler olduğunu fark…

Kur’an’da Beşer ve İnsan Arasındaki Fark Nedir? Antropolojik Bir Perspektiften Kültür, Kimlik ve Varoluş Farklı coğrafyalarda insanların dünyayı nasıl anlamlandırdığına baktığımda beni en çok etkileyen şey, aynı temel soruların binlerce farklı cevapla karşımıza çıkması oluyor. Bir Afrika köyünde atalara ilişkin anlatılarla şekillenen toplumsal hafızadan, Pasifik adalarındaki akrabalık ağlarına; Anadolu’daki misafirlik ritüellerinden Japonya’daki toplumsal uyum anlayışına kadar her kültür insan olmanın farklı yüzlerini gösteriyor. Bu çeşitlilik içinde Kur’an’ın insan tasavvurunda geçen Kur’an’da beşer ve insan arasındaki fark nedir? sorusu da yalnızca dilbilimsel bir ayrım değil, insan varlığının biyolojik, kültürel ve manevi boyutlarını anlamaya yönelik önemli bir kapı aralıyor. Kur’an’da kullanılan “beşer”…